O kryminalistyce

Kryminalistyka powszechnie kojarzy się nam ze śledztwami, które mają na celu ujawnienie sprawcy bądź sprawców przestępstwa. Jednak wszelkie operacje tak naprawdę wykorzystują szereg informacji z zakresu różnych nauk. Na arenę wkracza tutaj bowiem wiedza medyczna, chemiczna czy nawet pewne informacje z zakresu fizyki. Kryminalistyka jest więc nauką opisującą sposoby ustalania przestępstw, techniki zapobiegające ich popełnianiu oraz metody prowadzące do udowodnienia przed sądem popełniania czynu karalnego. Co jednak wchodzi w zakres owych działań?

Po pierwsze - taktyka

Ściganie każdego przestępstwa czy działania prewencyjne, które mają dopiero owemu zdarzeniu zapobiec, wiążą się z koniecznością odpowiedniego postępowania. Ogół takich sposób postępowania określany jest tutaj właśnie mianem taktyki.

Taktyka najczęściej opracowywana jest także na podstawie wiedzy na temat działania przestępców, przyjętych przez nich technik. Dlatego opracowanie tego typu planów dla konkretnych śledztw wymaga od śledczych również podstaw psychologii. To właśnie tego typu wiedza pozwala bowiem przewidzieć tok myślenia grupy przestępczej czy sprawcy konkretnego rozboju albo rabunku. 

Celem planu taktycznego może być wykrycie przestępstwa. Może nim być jednak również zgromadzenie materiału dowodowego, który będzie dobitnie świadczył przeciwko przestępcy podczas toczącej się sprawy sądowej. Taktyka może mieć na celu także na przykład odzyskanie dóbr skradzionych podczas napadu rabunkowego.

 

W skład taktyki śledczej wchodzi kilka podstawowych czynności. Chodzi tutaj o:
- wykrycie
- rozpoznanie
- wytypowanie sprawcy
- udowodnienia winy
- zgromadzenie i wykorzystanie materiałów dowodowych

Po drugie - technika

Kolejnym elementem kryminalistyki jest technika. Chodzi tutaj o techniki operacyjne policji czy grup działających nad wykryciem konkretnego przestępstwa czy prowadzące do zapobiegnięcia jego popełnieniu. Techniką w kryminalistyce określa się całość środków, działań i wiedzy niezbędnej do rozpracowania konkretnej sprawy.

Oględziny

Gdy do organów ścigania trafi wzmianka o przestępstwie, rozpoczyna się cały proces, którego celem jest wykrycie jego sprawców i doprowadzenie ich przed organ sprawiedliwości. Na miejscu przestępstwa zawsze przeprowadzane są oględziny śledcze. W zależności od charakteru zdarzenia, w skład owych działań może wchodzić kilka podstawowych czynności. Zawsze pierwszym krokiem są dokładne oględziny miejsca, w którym przestępstwo nastąpiło. Najczęściej następuje także przeszukanie (chodzi tutaj na przykład o mieszkanie, biuro, lokal, ale także teren otaczający miejsce przestępstwa). W przypadku, gdy doszło do morderstwa, organy ścigania przeprowadzają również bardzo szczegółowe oględziny zwłok. Zwykle przeprowadzane są także oględziny rzeczy znajdujących się na terenie przestępstwa oraz osób żywych będących świadkami zdarzenia czy ewentualnymi podejrzanymi.

Ślad

Wykrycie przestępstwa wiąże się w dużej mierze z odnalezieniem śladów. Terminem tym w kryminalistyce określa się widoczną pozostałość zdarzenia, którą można zbadać. Chodzi więc tutaj o odciski palców pozostawione na miejscu przestępstwa, włókna, przedmioty materialne, płyny ustrojowe, włosy. Coraz większą rolę w wykrywaniu przestępstw odgrywają także mikroślady, które można zbadać jedynie laboratoryjnie.

Antropometria kryminalistyczna

W wykrywaniu przestępstw wykorzystuje się również antropologię. Wymiary kości po dwudziestym roku życia nie ulegają bowiem zmianie. Dzięki temu można więc ustalić tożsamość zwłok w stanie rozkładu. W laboratoriach kryminalistycznych przeprowadzane są badania uzębienia, analizę szkieletu, analizy kości pozwalające ustalić wiek czy płeć zwłok.

Kolejne kroki operacyjne

Oględziny przeprowadzane są przez techników kryminalistyki. Na podstawie zebranych przez techników śladów oraz zeznać świadków, śledczy typują podejrzanego lub podejrzanych. Kolejne kroki śledztwa zależą już od charakteru sprawy. Może nastąpić pościg za poszukiwanym. Śledczy mogą także przygotować na taką osobę zasadzkę, która pozwoli im udowodnić winę. W przypadku, gdy nie udało się wytypować podejrzanego, następują dalsze poszukiwania. Całe śledztwo kończy zatrzymanie podejrzanych, przesłuchania oraz zgromadzenie materiału dowodowego i przedstawienie dowodów winy przed sądem. Wszystkie opisane powyżej kroki stanowią ramy kryminalistyki.

 

Adam

Hobbysta, od lat interesujący się zagadnieniami
z zakresu kryminalistyki i medycyny sądowej